Dlaczego Edukacja Żywieniowa jest potrzebna?

Edukacja żywieniowa polega na systematycznym przekazywaniu wiedzy o żywności i żywieniu opartej na aktualnych i sprawdzonych wynikach naukowych. Ma na celu pomóc Tobie i najbliższym zmienić nawyki i sprawić, aby poprzez utrwalenie prawidłowej postawy, zdrowie i dobre samopoczucie było nieodłącznym elementem Twojego życia.

Odżywianie jest stałą częścią codzienności, a nasze nawyki nabywamy od najmłodszych lat. Czas posiłku stanowi także fundament budowania więzi. Zazwyczaj to co jemy jako dzieci w domu rodzinnym wpływa bezpośrednio na późniejszy styl i sposób żywienia w życiu dorosłym. Jako dorośli jesteśmy odpowiedzialni za pokarmy, które podajemy naszym dzieciom. Powinniśmy także pamiętać, że stanowimy dla nich autorytet i pierwotny wzorzec do naśladowania.

Każdy rodzic pragnie aby jego dziecko rozwijało się prawidłowo.Należy więc pamiętać o odpowiednim podejściu do podstawowych kwestii jedzenia.

Od zakupów, poprzez przygotowanie posiłku aż do sposobu jego spożycia.

Czy wiesz, że?

Jakość dostarczanych tłuszczy w diecie podczas ciąży i rozwoju naszego dziecka wpływa na intensywność i także jakość produkcji komórek układu nerwowego oraz ich połączeń?

To co jemy definiuje często sprawność naszego myślenia.

[**]

Dlaczego edukacja żywieniowa to ważny element nauki współczesnego przedszkolaka i całej rodziny?

Sytuacja jest niepokojąca…

Obecnie w Europie, a także w Stanach Zjednoczonych za najczęstsze przyczyny zgonu podaje się choroby układu krążenia oraz nowotwory. Większość z nich jest związana ze złym odżywianiem lub nieprawidłowym stylem życia. Nieodpowiednia dieta stanowi największe zagrożenie dla naszego zdrowia. Jest trucizną, która działa powoli lecz bardzo skutecznie. Najważniejsze jest jednak pamiętać, że możemy zapobiegać zanim będzie za późno. Prewencja to podstawa. Naprawdę nie każdy człowiek około pięćdziesiątki musi cierpieć na nadciśnienie tętnicze, problemy ze snem i przewlekłe zmęczenie.

Polska należy do krajów o średnim do wysokiego nasilenia występowania nadwagi i otyłości. Badanie z ostatnich lat przeprowadzone w grupie 17 427 dzieci  na terenie całej Polski obejmowało pomiary masy i wysokości ciała. Wykazano, że nadmierna masa ciała dotyczy średnio 1 na 4 chłopców w wieku 7-12 lat i 1 na 5 dziewczynek w tym samym przedziale wiekowym.  Wyniki te pokazują,  że niezbędne są zmiany w systemie edukacji i działaniach zdrowia publicznego. [artykuł 1]

Najczęściej występującymi nieprawidłowościami żywieniowymi wśród nastolatków są niedobory spożycia świeżych owoców i warzyw przy jednoczesnym wzroście spożycia przez dzieci i młodzież słodkich napojów, słodyczy i słonych przekąsek. W ten sposób przy niskiej podaży witamin i substancji odżywczych następuje nadmiar kalorii, cukru oraz sodu w diecie.

Udowodniona została ścisła korelacja pomiędzy nieprawidłowym sposobem żywienia spowodowanym niskim poziomem edukacji żywieniowej a ryzykiem powstawania chorób cywilizacyjnych takich jak: otyłość, cukrzyca typu II, choroby układu krążenia oraz schorzeń nowotworowych. [artykuł 2/ 4, 5, 6]

pastedGraphic.png

[źródło WHO]

Nieprzywiązywanie uwagi do posiłków powoduje wykształcenie u dzieci wzorca, który zostaje powielany z pokolenia na pokolenie. Nieodpowiednie nawyki podsycane są reklamami i marketingowym hukiem zagłuszającym zdrowe myślenie i rozsądek potrzebny dla prawidłowego odżywiania i jednoczesnego zachowania zdrowia.

Niezmiernie przykry staje się fakt, że współcześnie niektóre dzieci nie potrafią odróżnić
i nazwać podstawowych warzyw lub owoców. Nie znają ich smaku i z góry zakładają,
że po prostu nie będą ich jeść bo są niesmaczne. Tak się dzieje, ponieważ w związku z wciąż przyspieszającym trybem życia przemysł spożywczy i producenci proponują w imię dopasowania i „troski” o nas produkty, które możemy przygotować szybko i wygodnie, w każdej chwili. W większości są to jednak pokarmy w niczym nie przypominające pożywienia występującego w naturze. Problem szczególnie dotyczy Stanów Zjednoczonych, ale w Europie sytuacja także stale pogarsza się. Wybór szerokiej gamy posiłków ekspresowych rośnie wprost proporcjonalnie do pojawiających się nowych diet „cud”.  Wiele osób wciąż uważa, że proszek wymieszany ze wrzątkiem jest w stanie zapewnić organizmowi wszystkie niezbędne składniki diety.

Negatywny wpływ reklam na codzienne wybory żywieniowe dzieci udowadniają badania przeprowadzone w Nowej Zelandii wśród dzieci i młodzieży w wieku 5-14 lat. Wykazano, że dłuższy czas spędzony przed telewizorem wpływał istotnie na częstsze spożywanie produktów reklamowych, tj. słodkich napojów, soków, słodyczy, chipsów. [artykuł 3].

Współczesne społeczeństwo zostało nauczone radzenia sobie z problemem zdrowotnym doraźnie i szybko dzięki łatwemu dostępowi do farmaceutyków. Takie podejście powoduje, że dieta, która wymaga od nas czasu, przemyśleń i poświęcenia zostaje zsunięta na dalszy tor.

Jedyną stałą rzeczą w życiu jest zmiana. 

Teraz szczerze.

Ilu z was spotkało się ze sceną przekupstwa przy stole i usilnymi próbami namawiania  dzieci do spożycia brukselki w zamian za obiecane łakocie po obiedzie?

Nagradzanie słodyczami to kolejny błąd prowadzący do nieprawidłowych nawyków
i przyzwyczajeń.

Warto czerpać radość z codzienności. 

Na wszystko trzeba znaleźć sposób. Ważne by był on przemyślany, konstruktywny
i prowadził do zbudowania odpowiednich przyzwyczajeń. Poświęcenie czasu pomoże wyrobić odpowiednie podejście.

Dzieci uczą się jeść powoli kiedy siadają z rodzicami przy wspólnym stole. Podobnie maluchy czerpią radość i naukę ze wspólnie przygotowywanych posiłków. Gotowanie
ze żmudnego obowiązku może stać się alternatywą wspólnej zabawy integrującej domowników w wolnym czasie.

Edukacja żywieniowa ma na celu pomóc zrozumieć błędy i je skorygować, a także nauczyć maluchy jak samemu radzić sobie w świecie żywienia. Dzięki zabawie odkrywać smaki i dostrzegać zysk jaki płynie z odpowiednio zbilansowanej diety, która dzięki przyjemnej i angażującej nauce stanie się  przyzwyczajeniem i naturalnym wyborem.

Niezbędność edukacji w zakresie żywienia potwierdzają także badania naukowe. Przykładowo jedno z nich, badające nastolatków dowiodło, że 94,5% uczniów osiemnastoletnich uznaje potrzebę prowadzenia nauki prawidłowego żywienia. Znaczny odsetek badanych (73,1%) uważał, że działania edukacyjne należy podejmować od najmłodszych lat życia.

To dobry dowód na to, że dzieci chcą wiedzieć jak o siebie zadbać aby wyrosnąć na zdrowych nastolatków, a później- dorosłych.

Dietetyka dla smyka to przede wszystkim proces, który nie skupia się jedynie na przekazywaniu wiedzy teoretycznej, ale także na wykorzystaniu jej w sposób użyteczny poprzez myślenie, dokonywanie wyboru, podejmowanie decyzji i działań mających wpływ na styl życia i stan zdrowia.

[artykuł 1]  Kułaga Z., Grajda A., Gurzkowska B. i wsp. „The prevalence of overweight and obesity among polish schol-aged children and adolescents.” Przegl. Epidemiol. 2016, 70(4): 641-651.

[artykuł 2] Zalewska M.,MAciorkowska E. „ Rola edukacji żywieniowej w populacji dzieci i młodzieży.
Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2013.

[artykuł 3] Utter J, Scragg R, Schaaf D. Associations between television viewing and consumption of commonly advertised foods among New Zealand children and young adolescents. Public Health. Nutr. 2005; 9(5): 606–612.

[artykul 4,5,6] Manios Y, Moschandreas J, Hatzis C, Kalatos A. Health and nutrition education in primary schools of Recte: changes in chronic disease risk factors following a 6-year intervention programme. Br J Nutr. 2002; 88(3): 315–324.

.Pupek-Musialik D, Kujawska-Łuczak M, Bogdański P. Otyłość i nadwaga – epidemia XXI wieku, Przew Lek. 2008; 1: 117–123. 14.Dziubak M, Dziedzic M, Mierzwa A. Wiedza licealistów o wpływie stylu życia na występowanie chorób układu krążenia i chorób nowotworowych a ich zachowani zdrowotne.

[***] Bourre J. M.: Effects of nutrients (in food) on the structure and function of the nervous system: update on dietary requirements for brain. The Journal of Nutrition, Health&Aging 2006

pastedGraphic_1.png

pastedGraphic_2.png